Bilindiği üzere 23 Ekim 2014 tarihinde TBMM’de kabul edilen 6563 no.’lu “Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi” hakkındaki kanun, 5 Mayıs 2015 tarihinde yürürlüğe giriyor. Bu kanun ile toplu e-posta gönderen şirketler ve kurumlar yükümlülük altına giriyor. Türkiye’nin önde gelen bilişim hukuku uzmanlarından sayın Av. Sertel Şıracı ile siz toplu eposta göndericiler için söyleşi yaptık. Söyleşiyi aşağıda soru-cevap şeklinde verilmiştir.

Yeni yasa gereği ticari e-posta gönderen “göndericiler” ne olarak tanımlanıyor?

Av. Sertel Şıracı: Yasa’da göndericinin karşılığı hizmet sağlayıcıdır. Hizmet sağlayıcı da elektronik ticaret faaliyetinde bulunan kişidir. Gönderiyi ticari elektronik ileti olarak ele alan Yasa açısından “gönderi veya ileti” kazanç sağlamaya yönelik olarak elektronik ticarete ilişkin e-posta gönderilmesidir.

Madde 5’e istinaden, gönderilen e-postalarda mutlaka bulundurulması gereken bilgiler ve içerikler nelerdir?

Av. Sertel Şıracı: Yasa bu konuda çok açık değil, sadece hizmet sağlayıcının belirlenebilir kılan bilgiler olarak tanımlanmış. Ticari İletişim Ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik Taslağında (Bundan sonra Yönetmelik Taslağı olarak anılacaktır) ise konunun ayrıntıları yer alıyor.

  • Buna göre e-posta içeriğinde; ticaret unvanı, tescilli marka adı ve işletme adı bilgilerinden en az birisinin yer alaması gerekiyor.
  • İletide, hizmet sağlayıcının telefon numarası ve elektronik posta adresi gibi erişilebilir durumdaki iletişim bilgilerinden en az birine yer verilir.
  • İletinin konu bölümünde, tanıtım ve bilgilendirme gibi ticari iletişimin belirlenebilir olmasını sağlayan bir ibareye yer verilir.
  • İletide indirim ve hediye gibi promosyonlar ile promosyon amaçlı yarışma veya oyunlar olması halinde, iletinin bu amacının açıkça belirlenebilir olması sağlanır.
  • Promosyonların geçerlilik süresi ve alıcının bunlardan faydalanmak için yerine getirmek zorunda olduğu yükümlülüklere ilişkin şartlar, açık ve şüpheye yer vermeyecek şekilde, bu hususlara özgülenmiş bir URL adresi veya müşteri hizmetleri numarası gibi kolay bir şekilde ulaşılabilecek yöntemlerle sunulur.

Zorunlu olarak bulundurulması gereken bilgi ve içerikler gönderilen e-postalarda bulunmuyorsa, bunun bir yaptırım var mı?

Av. Sertel Şıracı: İçerikte, hizmet sağlayıcının belirlenebilir kılan bilgiler yer almıyorsa bin Türk lirasından on bin Türk lirasına kadar; Promosyonlarla ilgili yükümlülüklerde eksiklik varsa iki bin Türk lirasından on beş bin Türk lirasına kadar idari para cezai verilebilir.

E-posta aboneliği için nasıl onay alınır?

Av. Sertel Şıracı: Onay, yazılı olarak veya her türlü elektronik iletişim araçlarıyla alınabilir. Kanun Koyucu ispat yükünü hizmet sağlayıcıya yüklediği için tutulacak kayıtlar çok önemli. Yazılı onay alınmışsa imzalı kopyanın saklanması gerekiyor. Alıcı, sizin izin talebinize karşı sessiz kalmışsa bu kabul anlamına gelemez. Onay, üyelik sözleşmesinin maddeleri arasına sıkıştırılmış bir madde olamaz, sözleşmenin maddelerinden ayrıca onay ibaresine de yer vererek onay alınması gerekiyor. Onay ibaresi önceden seçili olamaz. Bu arada onay elektronik ortam alınıyorsa double opt-in söz konusu ve girilen e-posta adresinin gerçekten o kişiye ait olup olmadığının anlaşılması için doğrulama linki ve doğrulama kodu kullanılması gerekiyor.

Onay vermemiş veya üyelik iptali yapmış müşterilere gönderici bilgilendirici e-postalar gönderebilecekler mi?

Av. Sertel Şıracı: Taslak halindeki Yönetmelik hükümlerine göre; temin edilen mal ve hizmetlere ilişkin değişiklik, kullanım ve bakıma yönelik olarak; alıcının kendisiyle iletişime geçilmesi amacıyla e-posta adresini vermesi halinde, bu tür ticari elektronik iletilerin gönderilmesi için ayrıca onay alınmaz. Alıcı bir bilgi talep etmişse bu bilgi talebi ile sınırlı kalmak üzere cevap gönderilmesi için yine izin gerekmiyor. Devam eden abonelik, üyelik veya ortaklık durumu ile tahsilat, borç hatırlatma, bilgi güncelleme, teslimat veya benzeri durumlara ilişkin bildirimleri içeren iletilerde önceden onay alma zorunluluğu aranmaz. Ancak bu tür bildirimlerde de mal veya hizmetler özendirilemez veya bunların tanıtımının yapılmaması gerekiyor.

Ayrıca kutlama ve temenni gibi hizmet sağlayıcının imajını artırabilecek iletiler de ticari ileti kapsamında sayılıyor ve izin alınması gerekiyor.

Hatta ilk onay almak için dahi iletişime geçilse dahi bu da ticari elektronik ileti olarak kabul ediliyor. Doğrusu taslak bu madde eleştiriliyor. Fakat Kanun’da bu konuda açık hüküm olmadığı için Yönetmeliğe eklenmiş durumda ve Bakanlık taslağı belki değiştirebilir.

Madde 6 (2)’de esnaf ve tacirlerle ilgili olarak “önceden onay almaksızın ticari eposta gönderilebilir.” deniyor. Bu konuyu açıklar mısınız?

Av. Sertel Şıracı: Esnaf ve tacirler için Opt-out sistemi kabul edilmiş. Alıcı başka ileti almak istemezse sistemden çıkar. Burada alıcının statüsüne göre bir kademeli ayrım benimsenmiş durumda, kimler esnaf ve tacir değildir sorusuna gelince bir evhanımına, bir devlet memuruna mesaj göndermek için izin alınması gerekecektir. Mesaj gönderdiğiniz kişinin ticari e-posta hesabı (ali@xyz.com.tr) şahsı posta hesabı (ali@hotmail.com) adresleri arasında bir ayrım yoktur, ayrım Ali’nin ticari statüsündedir.

Şu ana kadar üyelerinin meslek bilgilerini alan girişimcilerin veritabanlarını buna göre düzenleme yapması kolay olacaktır. Almayan sitelerin ise ilk oturum açıldığında meslek bilgisini almasında fayda var. Böylece en azından ilk reklam gönderimini kime yapılacağından emin olabilirler.

Eğer gönderici, onay almamış olduğu abonelere e-posta gönderirse, onu nasıl bir yaptırım bekliyor?

Av. Sertel Şıracı: Onay almadan mesaj ve ileti gönderenlere ise bin liradan 5 bin liraya kadar idari para cezası verilebilir. İzinsiz iletilerin birden fazla kişiye gönderilmesi halinde ceza 10 kat artabilir.

Aboneler nereye ve ne şekilde şikayet yapabilecekler ?

Av. Sertel Şıracı: Taslağa göre şikayetler, şikayetçinin ikametindeki Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İl Müdürüğü’ne yapılacak, değerlendirmeyi de şikayet edilen kişinin olduğu yerdeki müdürlük yapacak. Fakat bu yazıyı yazdığımız tarihte henüz Yönetmelikler yayımlanmadığı için şikayet edilse de dilekçelerin akıbetinin ne olacağı belirsiz.

Olası bir şikayet durumunda süreç gönderici açısından nasıl işleyecek? Gönderici ne şekilde abonenin izin verdiğini kanıtlayabiliyor?

Av. Sertel Şıracı: Yine yönetmelik taslağına göre cevap vermek gerekiyor: Öncelikle mesajın gönderildiği kişi, mesajın gönderildiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde şikayet edebiliyor. Yani bir zamanaşımı söz konusu. Şikayet başvuruları yazılı olarak veya e-devlet üzerinden yapılabilecek.

Şikayet dilekçesinin içeriğinde:

  • Şikâyetçinin elektronik posta adresi,
  • Şikâyetçiye elektronik posta hizmeti sağlayan işletmenin adı,
  • Şikâyete konu iletiyi gönderenin elektronik posta adresi, iletinin gönderilme tarihi, saati,
  • Şikayetçinin esnaf veya tacir olmaları halinde bu bilgisine yer verilir.
  • Şikayete konu iletinin yazılı veya görsel bir örneği başvuruya eklenir.

Bu içeriği taşımayan dilekçeler işleme alınmayacaktır.

Şikayetçinin ikametindeki Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İl Müdürüğü’ne başvuru yapılacak, değerlendirmeyi de şikayet edilenin ikametindeki Müdürlük yapacak. Yani Müdürlükler kendi içlerinde dilekçeleri yetkili müdürlüğe gönderecekler.

Şikayet edilen şirket veya kişi ile Müdürlük iletişime geçerek bilgi ve belgeleri temin edecek, gerekirse de yerinde denetim yapacak. Konu ile ilgili bilgi ve belge istendikten sonra 15 gün içerisinde bu bilgilerin teslim edilmesi gerekiyor, bu süre bir defaya mahsuz 15 gün uzayabilecek. Burada şirketin bir savunması yapması gerekiyor, şikayetin aksine olan unsurları ispatlaması gerekiyor.

Gönderici, kendi abonelerine, başka bir firma veya kişi adına e-posta gönderebilir mi? Eğer gönderici, kendi firmalarından X firması için izin aldıysa abonelerden, ancak yine kendi firmalarından biri olan Y firması için gönderim yaparsa, bu yasal bir sorun teşkil eder mi?

Av. Sertel Şıracı: Mesajın içeriği:

  1. Ticari elektronik iletinin içeriği alıcıdan alınan onaya uygun olmalıdır.
  2. İletide, göndericinin tanınmasını sağlayan bilgiler ile haberleşmenin türüne bağlı olarak telefon numarası, faks numarası, kısa mesaj numarası ve elektronik posta adresi gibi erişilebilir durumdaki iletişim bilgileri yer alır.

İş ortakları, iştirakler veya üçüncü kişiler gibi açık olmayan ibareler kullanılarak genel nitelikte onay alınamaz. Bu gerçek veya tüzel kişiler onayda ayrı ayrı gösterilmek zorundadır. Hizmet sağlayıcı aldığı onayı, kendisine ait olan mal veya hizmetle sınırlı kalmak kaydıyla, bir sözleşmeye bağlı olarak faaliyette bulunan bayi işletme ve özel yetkili işletmelere içerikte yer vererek de kullanabilir.
Gönderilen ticari iletinin içeriğinin önceden alınan izinle uygun olması şarttır.

X markasının ticari iletilerini almak üzere onay aldıysanız

Y markasına ait bir ticari ileti gönderemezsiniz.

İş ortakları, iştirakler veya üçüncü kişiler gibi açık olmayan ibareler kullanılarak genel nitelikte onay alınamaz. Bu gerçek veya tüzel kişiler onayda ayrı ayrı gösterilmek zorundadır.
Ayrıca iletiyi gönderen gerçek ya da tüzel kişinin erişim bilgileri de iletinin içinde yer vermelisiniz. Aksi durumda bin Türk lirasından onbin Türk lirasına kadar idari para cezası verilebilir.

Yürürlülük tarihi öncesi oluşturmuş olduğu abone listeri ne olacak? Bu epostalarından tekrar onay almak gerekiyor mu?

Av. Sertel Şıracı: Mevcut listeler için Kanunun aradığı şekilde izin alınmışsa tekrar izin alınmasına gerek yok fakat şikayet halinde bu iznin ispatlanması gerekecektir.

Yönetmelik taslaklarında Kanun’da olmayan bir istisna yer almaktadır. Kanunun yürürlük tarihinden önce, hizmet sağlayıcı ve alıcı arasında doğrudan mal veya hizmet temini ilişkisi olması kaydıyla, ticari elektronik ileti gönderilmesi amacıyla alıcıların elektronik iletişim adreslerinin alınması ile oluşturulan veri tabanlarının onaylı olduğu kabul edilir. İşte bu alışverişi ipsat edebiliyorsanız, müşterileri veritabanınızdaki listeler onaylı kabul ediliyor.

Yürürlülük tarihi öncesinde abone olduklarını nasıl kanıtlayabilirler?

Av. Sertel Şıracı: Yürürlük tarihi öncesi açısından eğer açık ve net onay alınmışsa bu onaylara ait log kayıtları yeterli olacaktır. Yukarıdaki Yönetmelik taslağındaki alışveriş istisnası da yine müşterinin siteden yaptığı alışverişin ispatlanması halinde çözülecektir.

Abone iptal isteminde bulunduğu takdirde, gönderici ne kadar sürede iptal talebini gerçekleştirmiş olmalı?

Av. Sertel Şıracı: Mesajların dış hizmet alımıyla gönderilmesi ihtimali de düşünülerek ileti gönderilmesinin 3 iş günü içerisinde durdurulması gerektiği hüküm altına alınmış.

Kar amacı olmayan dernekler, vakıflar, üniversiteler ve üniversite kulüpleri bu kanun kapsamında mıdır? Ticari olmayan, bir organizasyon, etkinlik veya başak bir haber için bilgilendirme e-postası gönderen şahış (veya şirket) bu kanun kapsamına giriyor mu? Örneğin, 23 Nisan Çocuk Bayramı için toplu e-posta gönderimi yapmak mümkün mü? Bu toplu e-posta gönderimi sadece izinli olarak toplanmış e-posta adreslerine mi yapılabilir?

Av. Sertel Şıracı: Kanun, elektronik ticaret iletiyi “telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta, kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalar kullanılarak elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaçlarla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletileri,” olarak tanımlamış. Ticari amaçla gönderilmeyen iletiler kapsam dışında kalacaktır.

Yönetmelik taslağına göre kutlama ve temenni gibi hizmet sağlayıcının imajını artırabilecek iletiler ile onay alma amaçlı gönderilecek iletiler, ticari elektronik ileti kapsamındadır.

Madde 6’ya istinaden, gönderici, müşterilerine (veya abonelerine) ne tür konularda önceden onay almaksızın e-posta gönderebilir mi?

Av. Sertel Şıracı: Kanunun uygulamasını gösteren Yönetmelik taslağına göre; temin edilen mal ve hizmetlere ilişkin değişiklik, kullanım ve bakıma yönelik olarak;

  • Alıcının kendisiyle iletişime geçilmesi amacıyla e-posta adresini vermesi halinde, bu tür ticari elektronik iletilerin gönderilmesi için ayrıca onay alınmaz.
  • Alıcı bir bilgi talep etmişse bu bilgi talebi ile sınırlı kalmak üzere cevap gönderilmesi için yine izin gerekmiyor.
  • Devam eden abonelik, üyelik veya ortaklık durumu ile tahsilat, borç hatırlatma, bilgi güncelleme, teslimat veya benzeri durumlara ilişkin bildirimleri içeren iletilerde önceden onay alma zorunluluğu aranmaz. Ancak bu tür bildirimlerde de mal veya hizmetler özendirilemez veya bunların tanıtımının yapılmaması gerekiyor.
  • Yönetmelik taslaklarında Kanun’da olmayan bir istisna yer almaktadır. Kanunun yürürlük tarihinden önce, hizmet sağlayıcı ve alıcı arasında doğrudan mal veya hizmet temini ilişkisi olması kaydıyla, ticari elektronik ileti gönderilmesi amacıyla alıcıların elektronik iletişim adreslerinin alınması ile oluşturulan veri tabanlarının onaylı olduğu kabul edilir. İşte bu alışverişi ipsat edebiliyorsanız, müşterileri veritabanınızdaki listeler onaylı kabul ediliyor.

Bir şahıs herhangi bir etkinlikte yüz yüze tanışıp kartvizitini almış olduğu bir diğer şahsa ticari amacı olan e-posta gönderilebilir mi?

Av. Sertel Şıracı: Bunun için tanımlara bakmak gerekiyor. Kanun’ da ticari elektronik ileti “…. ticari amaçlarla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletiler” olarak tanımlanıyor. Bu durumda ticari amaçla gönderilen bu ileti kanun kapsamında olacaktır. Ticaret hayatı açısından kartvizit verilmesi aslında iletişime geçilmesi için bir örtülü rızadır. Ama Kanun izin beyanının açık olmasını arıyor.

Her şeye rağmen bu esnafa veya tacire gönderilen bir ileti olması halinde zaten istisna kapsamında olacaktır.

Sayın Av. Sertel Şıracı’ya detaylı ve bilgilendirici açıklamaları için teşekkür ederiz.

Bu konuda herhangi bir sorunuz olması durumunda bizimle merhaba@sendloop.com ‘dan veya bilişim hukunda uzman Av. Sertel Şıracı ile  iletişime geçebilirsiniz.

Satışlarınızı ve websitesi ziyaretçi adedinizi arttırmak, taktik ve araçları öğrenmek için şimdi kayıt olun

Abone listemize üye olun